เจ้าหน้าที่สอบสวนของอินเดียประสบความสำเร็จครั้งสำคัญในหนึ่งในคดีฉ้อโกง Bitcoin ที่เก่าแก่และใหญ่ที่สุด โดยได้จับกุม Ayush Varshney ผู้ประกอบการที่ถูกกล่าวหาว่ามีส่วนร่วมสร้างโครงการ GainBitcoin อันอื้อฉาว ซึ่งเชื่อว่าได้ขโมยเงินจากนักลงทุนทั่วโลกกว่า 800 ล้าน USD
การจับกุมครั้งนี้เกิดขึ้นเกือบสิบปีหลังจากที่การหลอกลวงเริ่มแพร่ระบาดในช่วงบูมของคริปโตเคอร์เรนซียุคแรก
เจ้าหน้าที่สอบสวนจากสำนักงานสอบสวนกลาง (CBI) ได้ควบคุมตัว Varshney ที่สนามบินเมืองมุมไบ ขณะเขากำลังพยายามเดินทางออกจากประเทศไปศรีลังกา โดยเจ้าหน้าที่ได้ออกประกาศเฝ้าระวังตัวเขาและสกัดจับขณะตรวจคนเข้าเมือง
เจ้าหน้าที่ระบุว่าการจับกุมครั้งนี้อาจช่วยไขรายละเอียดที่สำคัญเกี่ยวกับเทคโนโลยีที่ขับเคลื่อนโครงการดังกล่าวได้
การเติบโตของโครงการ GainBitcoin ในอินเดีย
โครงการ GainBitcoin ปรากฏขึ้นราวปี 2015 ซึ่งในขณะนั้น Bitcoin ยังไม่เป็นที่คุ้นเคยสำหรับนักลงทุนรายย่อยจำนวนมาก
โครงการนี้ถูกเปิดตัวโดย Amit Bhardwaj ซึ่งได้โปรโมตแพลตฟอร์มในฐานะโอกาสการลงทุน เหมืองขุด Bitcoin บนคลาวด์
นักลงทุนได้รับแจ้งว่าสามารถซื้อสัญญาขุดเหมืองและรับผลตอบแทนรายเดือน 10% เป็น Bitcoin นานสูงสุด 18 เดือน
ข้อเสนอที่ให้สัญญานี้แพร่กระจายอย่างรวดเร็วผ่านสัมมนา โปรโมชั่นออนไลน์ และเครือข่ายแนะนำเพื่อน
ผู้เข้าร่วมได้รับการกระตุ้นให้ชักชวนผู้ลงทุนรายใหม่เพื่อแลกกับค่าคอมมิชชัน ซึ่งโครงสร้างการตลาดแบบหลายระดับนี้เองที่ผลักดันให้โครงการเติบโตอย่างรวดเร็วไปทั่วอินเดีย เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ส่วนหนึ่งของยุโรป และตะวันออกกลาง
ต่อมาเจ้าหน้าที่พบว่าผลตอบแทนเหล่านั้นไม่สามารถคงอยู่ได้จริง
เจ้าหน้าที่สอบสวนเชื่อว่าการจ่ายผลตอบแทนในช่วงแรก ส่วนใหญ่ได้มาจากเงินฝากของผู้ลงทุนหน้าใหม่ ซึ่งถือเป็น ลักษณะสำคัญของการดำเนินการแบบ Ponzi
Collapse และการเปลี่ยนโทเคน MCAP
ในปี 2017 โครงการนี้เริ่มพังทลายลง
แทนที่จะจ่ายเงินให้นักลงทุนเป็น Bitcoin ผู้ดำเนินโครงการกลับเริ่มออกเหรียญคริปโตเคอร์เรนซีชื่อ MCAP แทน นักลงทุนที่คาดว่าจะได้รับผลตอบแทนเป็น Bitcoin กลับได้โทเคนที่มีสภาพคล่องต่ำและมูลค่าไม่แน่นอน
เจ้าหน้าที่สอบสวนระบุว่าการออกโทเคนนี้ช่วยถ่วงเวลาการล่มสลายของโครงการด้วยการเปลี่ยนจาก Bitcoin ที่ควรจ่ายมาเป็นสินทรัพย์ดิจิทัลใหม่ที่สร้างขึ้น
เจ้าหน้าที่กล่าวหาว่านักพัฒนาที่มีความเกี่ยวข้องกับ Darwin Labs ได้ช่วยสร้างส่วนประกอบของระบบนี้ ทั้งโครงสร้างกระเป๋าเงิน แพลตฟอร์ม GainBitcoin และสัญญาโทเคน MCAP
จับกุม การเสียชีวิตของผู้อยู่เบื้องหลัง และการสอบสวนนาน
อามิต ภาร์ดวาจ ผู้ต้องสงสัยผู้อยู่เบื้องหลังถูกจับกุมในปี 2018 แต่ต่อมาก็ได้รับการประกันตัวออกมา
การเสียชีวิตจากภาวะหัวใจวายในปี 2022 ของเขาทำให้การดำเนินคดียุ่งยากขึ้น นอกจากนี้เขายังถือเป็นผู้ออกแบบหลักของขบวนการนี้อีกด้วย
เจ้าหน้าที่ประเมินว่าการฉ้อโกงดังกล่าวส่งผลกระทบต่อนักลงทุนหลายพันคน โดยมีมูลค่ารวมประมาณ 6,600 crore รูปี (800 ล้าน USD)
ตลอดหลายปีที่ผ่านมา มีโปรโมเตอร์และผู้ร่วมขบวนการหลายคนถูกจับกุม เจ้าหน้าที่สืบสวนกล่าวว่าอย่างน้อยแปดคนถูกควบคุมตัวในช่วงต่าง ๆ ของการสอบสวน
อย่างไรก็ตาม คดียังคงซับซ้อน
เงินถูกโอนผ่าน กระเป๋าเงินคริปโต ตลาดแลกเปลี่ยนต่างประเทศ และเครือข่ายระหว่างประเทศ ทางการได้บุกค้นหลายสิบจุดพร้อมติดตามหลักฐานดิจิทัล
เหตุผลที่ทางการไทยจับกุม Varshney ตอนนี้
เจ้าหน้าที่สอบสวนระบุว่าบทบาทที่ถูกกล่าวหาของ Varshney ส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับด้านเทคนิค
เขาเป็นผู้ร่วมก่อตั้ง Darwin Labs ซึ่งหน่วยงานเชื่อว่าช่วยสร้างระบบสำคัญที่ใช้งานใน GainBitcoin เมื่อการสอบสวนดำเนินไป เจ้าหน้าที่เริ่มตรวจสอบนักพัฒนาของแพลตฟอร์มนี้ด้วย
เจ้าหน้าที่ระบุว่า Varshney ไม่เคยถูกควบคุมตัวมาก่อน แต่ยังคงอยู่ระหว่างการสอบสวน หมายจับที่ออกให้นั้นแสดงให้เห็นว่าทางการเกรงว่าเขาอาจหลบหนีออกนอกประเทศ
การพยายามออกนอกประเทศของเขานำไปสู่การจับกุมในที่สุด
ถ้าถูกตัดสินมีความผิดตามกฎหมายฉ้อโกงและสมคบคิดอาชญากรรมของอินเดีย Varshney อาจถูกจำคุกหลายปี ซึ่งอาจนานถึงสิบปีหรือมากกว่านั้น ขึ้นอยู่กับข้อกล่าวหาที่ได้รับการพิสูจน์ในศาล
