กฎใหม่คริปโตของยุโรปเปลี่ยนแปลงอะไรในการปฏิบัติ

อุตสาหกรรมคริปโตในยุโรปเริ่มสัมผัสผลกระทบจากกฎระเบียบที่จนถึงช่วงไม่นานมานี้ยังอยู่ในกระดาษเป็นหลัก กรอบการกำกับดูแลตลาดคริปโตแอคเซ็ท (MiCA) ของสหภาพยุโรป ซึ่งถือเป็นครั้งแรกในลักษณะนี้ กำลังเริ่มบังคับใช้ในประเทศสมาชิก

นี่เกิดขึ้นหลังจากหลายปีที่อุตสาหกรรมเติบโตอย่างรวดเร็ว พร้อมทั้งความล้มเหลวจำนวนหนึ่งที่สะท้อนความจำเป็นในกฎระเบียบที่ชัดเจนและการคุ้มครองที่แข็งแกร่งยิ่งขึ้น เมื่อ MiCA มีผลบังคับใช้ สินทรัพย์คริปโตจะไม่ได้ดำเนินการอยู่บนพื้นที่สีเทาทางกฎหมายอีกต่อไปในยุโรปส่วนใหญ่ แต่จะอยู่ภายใต้กรอบกติกาที่มั่นคงและคาดเดาได้มากขึ้น

สำหรับนักลงทุน MiCA มีจุดมุ่งหมายเพื่อมอบการคุ้มครองและความโปร่งใสมากยิ่งขึ้น ขณะที่สำหรับโปรเจคริปโต แพลตฟอร์มแลกเปลี่ยน และสตาร์ทอัพ กติกาใหม่นี้ได้สร้างความคาดหวังใหม่เกี่ยวกับวิธีการออก บริหาร และนำเสนอสินทรัพย์ดิจิทัลสู่ตลาด

อิทธิพลของ MiCA มีความครอบคลุมกว้างโดยตั้งใจ ซึ่งใช้กับสินทรัพย์คริปโตส่วนใหญ่ที่ยังไม่ได้อยู่ภายใต้การกำกับเหมือนเครื่องมือทางการเงินแบบดั้งเดิมตามกฎหมายอื่นๆ เช่น กฎหมาย MiFID II ของสหภาพยุโรป กล่าวง่ายๆ คือโทเคนที่ไม่ได้มีลักษณะหรือพฤติกรรมคล้ายหลักทรัพย์ ก็จะอยู่ภายใต้ MiCA แทน

Stablecoins ได้รับความสนใจเป็นพิเศษใน MiCA ซึ่งผู้ออกโทเคนจำเป็นต้องถือครองสินทรัพย์ตามที่ประกาศ และอำนวยความสะดวกให้ผู้ใช้สามารถแลกคืนโทเคน พร้อมทั้งต้องปฏิบัติตามกฎการเงินที่เข้มงวดขึ้นเพื่อช่วยลดความเสี่ยงของเหตุการณ์ล่มแบบฉับพลัน

เหตุผลที่การปฏิบัติตามข้อกำหนดเริ่มมีความสำคัญมากขึ้น

ตรงที่ MiCA หยุด MiFID II ก็เข้ามามีบทบาท กล่าวโดยง่าย หากกิจกรรมใดเกี่ยวข้องกับสิ่งที่มีลักษณะคล้ายเครื่องมือทางการเงินแบบดั้งเดิม บริษัทอาจต้องได้รับอนุญาต MiFID II และต้องปฏิบัติตามกฎการดำเนินงานและกฎตลาดในรูปแบบเดียวกับตลาดการเงินแบบดั้งเดิม

เมื่อกฎระเบียบเหล่านี้เริ่มบังคับใช้ การปฏิบัติตามจึงกลายเป็นวิธีการในทางปฏิบัติในการวัดว่าแพลตฟอร์มไหนน่าเชื่อถือ โดยในบริบทนี้ แพลตฟอร์มแลกเปลี่ยนแบบศูนย์กลาง เช่น Kraken (ซึ่งอยู่ภายใต้การกำกับ MiCA และ MiFID II หากเกี่ยวข้อง) ถูกมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของยุโรปมากขึ้น แทนที่จะเป็นกลุ่มที่ปฏิบัติงานอยู่ชายขอบ

ในภาพรวม กติกาใหม่ของยุโรปมีเป้าหมายเพื่อลดโอกาสในการเกิดความล้มเหลวประเภทที่เคยสร้างความเสียหายกับผู้ใช้ในอดีต นอกจากนี้ยังยกระดับมาตรฐานว่าสิ่งที่เรียกว่าโครงสร้างพื้นฐานคริปโตที่จริงจังนั้นควรเป็นอย่างไร ตั้งแต่การถือสินทรัพย์ลูกค้า การรายงาน การบริหารจัดการ ไปจนถึงการบริหารความเสี่ยงซึ่งชัดเจนมากขึ้น ส่งผลให้ธนาคาร ผู้จัดการสินทรัพย์ และสถาบันอื่นๆ (ซึ่งหลายแห่งต้องการกรอบการกำกับดูแลที่ชัดเจน) สามารถเข้าร่วมตลาดได้อย่างมั่นใจยิ่งขึ้น

มาตรการเหล่านี้เปลี่ยนแปลงอะไรจริงบ้าง

MiCA ได้กำหนดหลักการพื้นฐานว่าคริปโตแพลตฟอร์มควรดำเนินงานในแต่ละวันอย่างไร ประกอบด้วยการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับการดำเนินงาน การแยกเงินลูกค้าออกจากเงินบริษัท และการสร้างหลักประกันเพียงพอรองรับผู้ใช้หากเกิดเหตุผิดพลาดใดๆ

ตามข้อกำหนดของ MiCA coin ของผู้ใช้จะไม่ถูกนำไปปะปนกับเงินของแพลตฟอร์มแลกเปลี่ยน และจะใช้การตรวจสอบอิสระเพื่อยืนยันว่าสินทรัพย์ลูกค้าทุกเหรียญได้รับการคำนวณครบถ้วน โดยมีแนวคิดง่ายๆ ว่า หากแพลตฟอร์มประสบปัญหา ผู้ใช้จะไม่เหลือข้อสงสัยว่าสินทรัพย์ของตนหายไปไหน

หน่วยดูแลสินทรัพย์ที่ถูกกำกับตาม MiCA ของ Kraken ในยุโรป คือ ตัวอย่างที่ชัดเจนว่าแนวคิดนี้เป็นจริงอย่างไร โดยเมื่อปฏิบัติตาม กฎระเบียบเหล่านี้ กลไกคุ้มครองที่คุ้นเคยจากการเงินแบบดั้งเดิมจะเริ่มเห็นในคริปโตด้วย โดยเฉพาะด้านการเก็บรักษาและการดูแลสินทรัพย์ ช่วยรักษาความมั่นคงแม้ในยามตลาดผันผวน

ติดตามการไหลของเงินทุน

สหภาพยุโรปกำลังเพิ่มความเข้มงวดของกฎเกี่ยวกับการติดตามธุรกรรมคริปโต โดยเฉพาะเมื่อเกี่ยวข้องกับมาตรการต่อต้านการฟอกเงิน (AML) และการต่อต้านการให้เงินสนับสนุนการก่อการร้าย (CTF) หน่วยงานได้ขยายขอบเขตของกฎ Travel Rule ไปสู่คริปโต ซึ่งหมายความว่าข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับผู้ส่งและผู้รับเงินต้องถูกแบ่งปันก่อนที่การโอนจะเกิดขึ้น เช่นเดียวกับวิธีที่การโอนผ่านธนาคารทำงานอยู่แล้ว

นอกจากนี้ สหภาพยุโรปกำลังจัดตั้งหน่วยงานต่อต้านการฟอกเงินแห่งใหม่ (AMLA) เพื่อกำกับดูแลการบังคับใช้กฎหมายในแต่ละประเทศสมาชิก รวมถึงรักษามาตรฐานให้สอดคล้องกัน

ในชีวิตประจำวัน นี่อาจหมายถึงขั้นตอนเพิ่มเติมบางอย่างสำหรับผู้ใช้ บนแพลตฟอร์มอย่าง Kraken ลูกค้าจากสหภาพยุโรปและสหราชอาณาจักรอาจถูกถามให้ยืนยันว่าธุรกรรมจะโอนไปยังแพลตฟอร์มอื่นหรือกระเป๋าเงินส่วนตัว และจำเป็นต้องระบุรายละเอียดผู้โอนหรือผู้รับในบางธุรกรรม แม้ว่าจะเพิ่มขั้นตอน แต่สิ่งนี้ก็สะท้อนให้เห็นว่ากฎระเบียบเริ่มมีผลในประสบการณ์ใช้งานจริงของผู้ใช้

จากตลาดกระจัดกระจายสู่ตลาดเดียว

MiCA ยังนำเสนอรูปแบบใบอนุญาตร่วมกันทั่วยุโรป โดยที่แพลตฟอร์มแลกเปลี่ยนคริปโตยังต้องได้รับอนุญาตจากหน่วยงานกำกับดูแลในแต่ละประเทศ แต่เมื่อได้รับอนุมัติแล้ว ใบอนุญาตนั้นสามารถนำไปใช้ในทุกประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปและเขตเศรษฐกิจยุโรป (EEA) แทนที่จะจำกัดเฉพาะตลาดใดตลาดหนึ่ง

ในทางปฏิบัติ สิ่งนี้เริ่มสร้างความเป็นหนึ่งเดียวในตลาดคริปโตของยุโรปที่เคยกระจัดกระจาย โดยมีอุปสรรคในการเข้าสู่ตลาดที่สูงขึ้นและไม่ใช่ทุกแพลตฟอร์มจะสามารถผ่านเงื่อนไขเหล่านี้ได้ แต่สำหรับแพลตฟอร์มที่ทำได้ พวกเขาจะได้รับความไว้วางใจมากขึ้นและสามารถขยายการดำเนินงานได้ทั่วทั้งภูมิภาค

สำหรับผู้ใช้คริปโตทั่วไปในยุโรป การเปลี่ยนแปลงนี้อาจหมายถึงความมั่นใจมากขึ้นในการเลือกที่แลกเปลี่ยนคริปโต เพราะเมื่อมีมาตรการคุ้มครองผู้บริโภคและการกำกับดูแลตาม MiCA ผู้ใช้ทุกคนรับรู้ว่าแพลตฟอร์มที่ได้รับใบอนุญาตสหภาพยุโรปต้องปฏิบัติตามกฎมาตรฐานเดียวกันไม่ว่าจะข้ามพรมแดนใด จึงง่ายต่อการเชื่อมั่นว่าแพลตฟอร์มเหล่านี้จะดำเนินการตามกฎที่เหมือนกันในทุกประเทศที่ให้บริการ

Kraken เป็นหนึ่งในแพลตฟอร์มแลกเปลี่ยนหลักรายแรกที่ได้รับ ใบอนุญาต MiCA ผ่านทางธนาคารกลางไอร์แลนด์ในช่วงกลางปี 2025 ทั้งนี้การได้รับการอนุมัติอย่างรวดเร็วยังทำให้ Kraken สามารถเริ่มขยายบริการทั่วยุโรปภายใต้กรอบการกำกับดูแลเดียวกัน ดังนั้นจึงช่วยให้ผู้ใช้ยุโรปเข้าใจถึงมาตรฐานการดำเนินงานของแพลตฟอร์มได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

กฎระเบียบของสหภาพยุโรปเทียบกับสหรัฐอเมริกา

สหภาพยุโรปและสหรัฐอเมริกาต่างเลือกเดินแนวทางที่ต่างกันในการกำกับดูแลคริปโต โดยยุโรปเน้นการวางกฎให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น แต่สหรัฐอเมริกาอาศัยการบังคับใช้กฎหมายและคดีความเพื่อกำหนดขอบเขตสิ่งที่ทำได้หรือไม่ได้

ในทางปฏิบัติ สิ่งนี้หมายความว่าบริษัทในยุโรปต่างได้รับแนวทางที่ชัดเจนในการดำเนินงาน ในขณะที่หลายบริษัทในสหรัฐฯ ต้องตีความกฎข้อบังคับเมื่อเกิดปัญหาขึ้นแล้ว

สหรัฐอเมริกากำลังเริ่มเดินหน้าไปสู่กรอบการดูแลที่ชัดเจนมากขึ้น โดยเฉพาะด้าน stablecoin แต่กรอบดังกล่าวยังอยู่ระหว่างการพัฒนา ปัจจุบันโมเดลที่เน้นกฎก่อนของยุโรปจึงมอบความชัดเจนและความสม่ำเสมอมากกว่า

สำหรับนักลงทุนและผู้ที่มีส่วนร่วมในตลาด กฎระเบียบไม่ได้เป็นเพียงประเด็นรองอีกต่อไป แต่มันกำลังมีบทบาทโดยตรงในพื้นที่ที่คริปโตสามารถเติบโต แพลตฟอร์มไหนที่สามารถขยายขนาดได้ และนิยามความน่าเชื่อถือในอนาคต เมื่อกฎระเบียบของยุโรปก้าวออกจากเอกสารสู่วิถีปฏิบัติจริง ตลาดก็กำลังก้าวเข้าสู่ช่วงที่ความชัดเจน ความสม่ำเสมอ และการรับผิดชอบสำคัญไม่แพ้กับนวัตกรรม