Perp DEX โตเร็ว แต่จริงหรือที่เป็นภัยต่อ CEX? MEXC COO ชี้แจง

Perpetual decentralized exchanges (perp DEXs) ได้รับความนิยมอย่างมากในปี 2025 เนื่องจากกิจกรรมการซื้อขายเพิ่มขึ้นและมีแพลตฟอร์มใหม่เข้าสู่ตลาดมากขึ้นโดยหวังจะใช้ประโยชน์จากกระแสนี้

เมื่อ perp DEXs ยังคงดึงดูดส่วนแบ่งของกิจกรรมอนุพันธ์ที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ คำถามก็เริ่มเกิดขึ้นเกี่ยวกับว่าพัฒนาการนี้จะเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์การซื้อขายโดยรวมอย่างไร BeInCrypto ได้สัมภาษณ์ Vugar Usi Zade ซึ่งดำรงตำแหน่ง COO ของ MEXC เพื่อวิเคราะห์ว่า Perp DEXs จะท้าทายตลาดศูนย์กลาง (CEXs) ได้อย่างมีนัยสำคัญหรือไม่ และการเปลี่ยนแปลงนี้สะท้อนถึงบทบาทในระยะยาวของพวกเขาอย่างไร

การเติบโตของ Perp DEXs ในไทย

Perpetual DEXs คือแพลตฟอร์มแบบกระจายศูนย์ที่เปิดให้ซื้อขายได้ตลอด 24 ชั่วโมง โดยผู้ใช้งานสามารถซื้อหรือขายสินทรัพย์คริปโตด้วยเลเวอเรจและไม่มีวันหมดอายุ และยังมีการดูแลสินทรัพย์โดยตรงด้วยตัวเอง

ความนิยมของโมเดลนี้ เพิ่มสูงขึ้นเนื่อง จากการกำกับดูแลตลาดศูนย์กลางที่เข้มงวดขึ้น การพัฒนาคุณภาพการดำเนินงานของ DEXs และประสบการณ์ผู้ใช้งานที่ใกล้เคียงกับตลาดศูนย์กลาง วัฒนธรรมการซื้อขายที่มุ่งเน้นด้านการเงินอย่างเข้มข้น และ โมเดลรายได้ ที่โครงการสามารถรับมูลค่าโดยตรงจากค่าธรรมเนียมและการซื้อคืนโทเคน

รายงานล่าสุดของ CoinGecko เน้นให้เห็นถึงการเติบโตของกิจกรรมบน Perpetual DEXs ที่เร็วกว่าแพลตฟอร์มศูนย์กลาง ตามข้อมูลพบว่า อัตราส่วน DEX-to-CEX เพิ่มขึ้นจาก 2.1% ช่วงต้นปี 2023 มาเป็น 11.7% ในเดือนพฤศจิกายน 2025

CoinGecko ยังเปิดเผยว่า เดือนพฤศจิกายนถือเป็นเดือนที่ 14 ติดต่อกันที่อัตราส่วนปริมาณ DEX-to-CEX perps เติบโตต่อเนื่องเมื่อเทียบแบบเดือนต่อเดือน

นอกจากนี้ ปริมาณซื้อขายยังสะท้อนถึงแนวโน้มนี้ โดยกิจกรรม Perpetual DEXs แตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ ที่ 903.56 พันล้าน USD ในเดือนตุลาคม ซึ่งสูงกว่าช่วงเดียวกันในปีที่แล้วมากกว่าสิบเท่า

สถานการณ์นี้ได้รับแรงหนุนจากผู้เล่น perp DEX หน้าใหม่อย่าง Hyperliquid, Lighter และ edgeX ที่ต่างสามารถแซงหน้าผู้เล่นรายแรกในตลาด โดยตัวอย่างเช่น Hyperliquid เพียงรายเดียวก็มีปริมาณ perps สูงถึง 2.74 ล้านล้าน USD ในปีนี้ ซึ่งเทียบเท่ากับ Coinbase และมากกว่ารวมของ perp DEX ชั้นนำรายอื่นๆ ทั้งหมด นักวิเคราะห์จาก CoinGecko, Yuqian Lim, เขียนไว้ในเดือนพฤศจิกายน

ตามข้อมูล ล่าสุดจาก DefiLama Hyperliquid, Aster และ Lighter ก็ยังคงครองตำแหน่งสามอันดับแรกของ Perpetual DEXs ตามปริมาณซื้อขาย

Perp DEXs กับ CEXs: โมเดลไหนเหนือกว่ากันแน่

การขยายตัวอย่างรวดเร็วของทางเลือกแบบออนเชน ได้ตั้งคำถามสำคัญขึ้นมาว่า แนวโน้มนี้บ่งบอกถึงการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างที่ยั่งยืน หรือเป็นแค่การตอบสนองชั่วคราวต่อสภาพตลาดกันแน่

ตามที่ Usi Zade กล่าว การเติบโตนี้สะท้อนถึงวิวัฒนาการของพฤติกรรมนักเทรดมากกว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงแนวคิดทั้งหมด เขาเสริมว่าข้อมูลปัจจุบันยังแสดงให้เห็นว่าตลาดแบบรวมศูนย์ยังคงครองกระแสอนุพันธ์อย่างเด็ดขาด เนื่องจากจุดแข็งหลักที่มีสภาพคล่องลึกและความน่าเชื่อถือจากสถาบันยังคงอยู่ครบถ้วน

หากจะเป็นวิวัฒนาการเชิงโครงสร้าง perp DEXs จำเป็นต้องมีทั้งสภาพคล่องที่ต่อเนื่องและการมีส่วนร่วมจากผู้เชี่ยวชาญด้านการทำตลาด และหาก DEXs มีประสิทธิภาพด้านเงินทุนแล้ว ก็จะช่วยลดช่องว่างในการดำเนินการของ CEX ลงได้ เขาระบุไว้

เมื่อถูกถามว่า perpetual DEXs มีข้อดีเหนือกว่าตลาดรวมศูนย์หรือไม่ Usi Zade ได้เน้นย้ำเรื่องความโปร่งใสเป็นจุดเด่นสำคัญ โดยเขาอธิบายว่าแพลตฟอร์มเหล่านี้เปิดโอกาสให้ผู้ใช้ตรวจสอบตำแหน่ง ค่าหลักประกัน และกลไกการชำระบัญชี ได้แบบเรียลไทม์

Usi Zade ยังเน้นย้ำว่าความโปร่งใสกำลังกลายเป็นเงื่อนไขที่ปฏิเสธไม่ได้สำหรับนักเทรด โดยเฉพาะกลุ่มที่เคยประสบหรือพบเห็นความล้มเหลวของตลาดแลกเปลี่ยนมาก่อนด้วยตัวเอง

รูปแบบของตลาดรวมศูนย์นั้นยากที่จะตามทันมาตรฐานความรับผิดชอบเช่นนี้ จะไม่มีการจำลอง DEXs ได้เลย โดยที่ไม่เปลี่ยนวิธีการดูแลและบริหารความเสี่ยงของ CEX ผู้บริหารกล่าว

นอกจากเรื่องความโปร่งใส Usi Zade ยังยกประเด็นเรื่องการเข้าถึงแบบ permissionless ว่าเป็นอีกจุดที่ DEXs ได้เปรียบในขณะที่ตลาดศูนย์กลางเองก็ต้องดำเนินงานภายใต้กรอบกฎหมายที่เข้มงวดเพื่อเน้นการปฏิบัติตามกฎและดูแลผู้ใช้เป็นหลักเช่นกัน

เขายังระบุด้วยว่าการเข้าถึงแบบออนเชน คืออีกเหตุผลหนึ่งที่นักเทรดหันมาสนใจ perp DEXs เพราะสามารถผ่านการตรวจสอบตัวตนได้โดยไม่มีข้อจำกัดทางภูมิภาคหรือข้อจำกัดบัญชี ซึ่งความสามารถเหล่านี้จึงกลายเป็นสิ่งจำเป็นในช่วงที่ข้อบังคับเริ่มเข้มงวดมากขึ้น

แม้ว่าข้อดีจะเห็นได้ชัดเจน แต่ก็ยังมีบางด้านที่ตลาดแบบกระจายศูนย์ยังตามไม่ทัน Usi Zade ชี้ให้เห็นว่า การรวมตัวของสภาพคล่องและคุณภาพการดำเนินการยังเป็นความท้าทายสำคัญที่สุดสำหรับ DEXs

แม้แพลตฟอร์มแบบกระจายศูนย์จะเติบโตอย่างแข็งแกร่ง แต่ก็ยังดำเนินงานด้วยเงินทุนที่น้อยกว่า จึงส่งผลต่ออัตราเงินทุน ความลึก และความทนทานของตลาดในภาพรวมด้วย

เขาระบุว่าการจัดการความเสี่ยงของ DEX ก็ยังเป็นข้อจำกัด เนื่องจากระบบชำระบัญชีที่เข้มงวดเกินไป

ในทางกลับกัน ตลาดรวมศูนย์มีศักยภาพในการเข้ามาแทรกแซง ปรับปรุง หรือหยุดการชำระบัญชีในฐานะนโยบายความปลอดภัยที่กว้างขึ้น ผู้บริหารให้สัมภาษณ์กับ BeInCrypto

สุดท้าย Usi Zade ยังกล่าวว่า การเทรดอนุพันธ์บนออนเชนมักต้องใช้เงินทุนมากกว่าและมีต้นทุนแฝงสูงกว่าตลาดศูนย์กลาง โดยเขาให้ความเห็นว่า

นี่ไม่เหมาะหากเราคือผู้วางกลยุทธ์ที่ต้องดำเนินการอย่างรวดเร็ว

Perp DEXs ดึงดูดนักเทรด แต่สถาบันยังไม่ขยับ

ขณะเดียวกัน COO ของ MEXC กล่าวถึงว่า อุตสาหกรรมนี้ยังไม่เห็นการย้ายกลุ่มใหญ่จากลูกค้าสถาบันไปสู่แพลตฟอร์มแบบกระจายอำนาจ อย่างไรก็ตาม DEXs กำลังวางตัวเองเป็นทางเลือกมากขึ้นเรื่อย ๆ

เขาอธิบายเพิ่มเติมว่า เทรดเดอร์ที่มีความเชี่ยวชาญสูงขึ้นยังคงรักษาการเปิดเผยข้อมูลบนบล็อกเชนเพื่อเป็นการป้องกันความเสี่ยงจากกฎระเบียบหรือคู่สัญญา แม้กระนั้น ศูนย์รวมการซื้อขายแบบรวมศูนย์ยังคง เป็นจุดหมายหลักของเทรดเดอร์สำหรับสภาพคล่องหลัก เลเวอเรจ และการดำเนินการซื้อขาย

นอกจากนี้ Usi Zade เสนอว่า ส่วนใหญ่ของเทรดเดอร์อนุพันธ์ที่อยู่บนเชนตกอยู่ในกลุ่มกึ่งมืออาชีพ เนื่องจากเข้าใจศัพท์เทคนิค สำหรับบัญชีขนาดกลาง การดูแลสินทรัพย์ด้วยตนเองจึงให้ความอุ่นใจเพิ่มอีกชั้นหนึ่ง

อย่างไรก็ดี เทรดเดอร์เหล่านี้โดยทั่วไปยังไม่ใช้กลยุทธ์ระดับสถาบัน ซึ่งทำให้พวกเขาเหมาะสมกับแพลตฟอร์มแบบกระจายอำนาจอย่างเป็นธรรมชาติ

นอกเหนือไปกว่านี้ กลุ่มเทรดเดอร์กึ่งมืออาชีพมักจะใช้ perp DEXs เฉพาะเจาะจงกับสินทรัพย์พิเศษเพื่อกระจายความเสี่ยงหรือทำกำไรแบบ arbitrage อย่างไรก็ตาม แพลตฟอร์มเหล่านี้แทบไม่ถูกใช้เป็นเวทีหลักสำหรับการดำเนินการ ซึ่งย้ำให้เห็นถึงบทบาทศูนย์กลางของตลาดซื้อขายแบบรวมศูนย์ที่ยังคงแข็งแกร่ง

ตอนนี้ อนุพันธ์แบบกระจายอำนาจจำเป็นต้องสร้างความมั่นใจเรื่องความทำนายได้ด้วยสภาพคล่องลึกและการสนับสนุนการดำเนินการ จนกว่าจะถึงตอนนั้น การย้ายจะค่อยเป็นค่อยไปมากกว่าจะเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลัน เขาระบุ

แนวโน้มของ Perp DEXs และ CEXs ในไทยปี 2026

สุดท้ายแล้ว ในปี 2026 ผู้บริหารคาดว่าแพลตฟอร์มอนุพันธ์แบบกระจายอำนาจและแบบรวมศูนย์จะยังดำรงอยู่ร่วมกันต่อไป อย่างไรก็ดี ทั้งสองฝั่งจะตอบสนองความต้องการของเทรดเดอร์แต่ละกลุ่มที่ชัดเจนต่างกัน

ถ้าแพลตฟอร์มต่าง ๆ เข้าใจและสร้างสมดุลระหว่างสองสิ่งนี้ได้ นั่นถือเป็นชัยชนะ เขากล่าว

Usi Zade ระบุว่า ภายในสิ้นปีนี้ สมดุลดังกล่าวคาดว่าจะอยู่ในช่วง 15–20% ด้วยความเชื่อว่าสัดส่วนนี้แสดงถึงการเติบโตอย่างยั่งยืนสำหรับแพลตฟอร์มบนเชน โดยไม่กระทบต่อบทบาทของตลาดซื้อขายแบบรวมศูนย์ซึ่งยังคงเป็นพื้นที่หลักสำหรับอนุพันธ์

เขายังคาดการณ์ด้วยว่าตลาดมีแนวโน้มจะเดินหน้าไปสู่การผสมผสานมากขึ้น ซึ่งจะมีการเชื่อมโยงที่ดีขึ้นระหว่างความโปร่งใสกับประสบการณ์ผู้ใช้ พร้อมทั้งสภาพคล่องลึกที่แต่เดิมมีเฉพาะในแพลตฟอร์มแบบรวมศูนย์

ความเสี่ยงที่เราควรระมัดระวังคือการกระจายตัวของสภาพคล่อง ซึ่งทำให้สภาพคล่องกระจัดกระจายไปหลายเวทีและเชน จนอาจขาดประสิทธิภาพ Usi Zade กล่าวยอมรับ

โดยรวม perp DEXs กำลังได้รับความสำคัญมากขึ้น แต่ยังไม่สามารถแทนที่ศูนย์ซื้อขายแบบรวมศูนย์ได้ ทั้งสองโมเดลกำลังพัฒนาควบคู่กันไป โดยที่แพลตฟอร์มบนเชนขยายบทบาทควบคู่ CEXs ซึ่งแสดงถึงพื้นที่อนุพันธ์แบบผสมผสานมากขึ้น