เว็บคริปโตใหญ่สุดของโปแลนด์ล้ม ทุกคนต่างหาตัวผู้ถือกุญแจไม่พบ

วิกฤตการถอนเงินของ Zondacrypto ได้ทำให้เงินหลายล้าน USD ของลูกค้าถูกแช่แข็งไว้ที่เว็บแลกเปลี่ยนคริปโตที่ใหญ่ที่สุดในประเทศโปแลนด์ ขณะที่บริษัทอ้างถึงกระเป๋าสตางค์ที่มี 4,500 BTC เพื่อแสดงหลักฐานความมั่นคงทางการเงิน แม้ไม่มีใครที่นั่นสามารถเคลื่อนย้ายเหรียญเหล่านั้นได้เลย

กุญแจส่วนตัวเป็นของ ผู้ก่อตั้ง Sylwester Suszek โดยเขาได้ขายเว็บแลกเปลี่ยนนี้ในปี 2021 และหายตัวไปในเดือนมีนาคม 2022 ตั้งแต่ตอนนั้นเป็นต้นมา เจ้าหน้าที่กำกับดูแล อัยการ และนายกรัฐมนตรีของประเทศโปแลนด์ ต่างก็เริ่มจับตามองบริษัทนี้กันมากขึ้น

จุดเริ่มต้นของวิกฤตการถอนเงิน Zondacrypto

ความล่าช้าในการถอนเงินเริ่มปรากฏให้เห็นในเดือนธันวาคม 2025 ผู้ใช้หลายรายรายงานผ่านช่อง Telegram อย่างเป็นทางการของเว็บแลกเปลี่ยนว่าเงินของตนเองติดค้างในสถานะรอการถอนหลายวัน ฝ่ายบริหารโทษว่าความล่าช้านี้มาจากความต้องการสูงและมีการใช้โปรโตคอลรักษาความปลอดภัยแบบใหม่

ต่อมาในช่วงปลายเดือนมีนาคม 2026 จำนวนคำร้องเรียนเพิ่มมากขึ้น เว็บไซต์ whistleblower zonda-alert.pl ก็ถูกสร้างขึ้นเพื่อรวบรวมคำให้การของลูกค้า ขณะเดียวกันนักวิเคราะห์บล็อกเชนก็เริ่มเผยแพร่ข้อมูลที่ตรวจสอบได้เช่นกัน

ยอดคงเหลือ Bitcoin (BTC) เฉลี่ยรายเดือนในกระเป๋าร้อนที่รู้จักของ zondacrypto ลดลงอย่างหนักระหว่างเดือนสิงหาคม 2024 ถึงเมษายน 2026 โดยเหรียญในครอบครองลดจาก 55.7 BTC เหลือเพียง 0.086 BTC หรือหายไปถึง 99.7%

แพลตฟอร์มนี้ให้บริการการซื้อขายคริปโตของลูกค้ารายย่อยในประเทศโปแลนด์ในสัดส่วนที่มาก จึงส่งผลกระทบต่อลูกค้าเป็นจำนวนมากหากเกิดการแช่แข็งระบบถอนเงินขึ้นอย่างต่อเนื่อง

กุญแจที่ขาดหายและผู้ก่อตั้งที่ล่องหน

CEO Przemysław Kral ได้ออกมาตอบโต้ข้อกล่าวหาเมื่อวันที่ 17 เมษายน โดยเขาชี้ถึงกระเป๋าสตางค์ที่มีอยู่ราว 4,500 BTC คิดเป็นมูลค่าโดยประมาณ 330 ล้าน USD ซึ่ง Kral ให้เหตุผลว่าสินทรัพย์สำรองนี้พิสูจน์ได้ว่าแพลตฟอร์มยังคงมั่นคงทางการเงิน

อย่างไรก็ตาม ข้อแก้ต่างนี้ก็เริ่มไร้น้ำหนักอย่างรวดเร็ว Kral ยอมรับว่า zondacrypto ไม่สามารถเข้าถึงเหรียญเหล่านั้นได้เลย กุญแจส่วนตัวเป็นของ Suszek เพียงผู้เดียว และ Suszek ไม่เคยส่งมอบกุญแจนี้เมื่อขายกิจการในปี 2021

Suszek ได้หายตัวไปตั้งแต่เดือนมีนาคม 2022 และยังไม่มีใครพบตัวเขาเลย ทั้งสื่อโปแลนด์และนักสืบเอกชนได้ติดตามเบาะแสไปทั่วทวีปยุโรปแต่ก็ไม่สามารถยืนยันที่อยู่ของเขาได้

ขณะนี้กำลังมีการสืบสวนแยกต่างหากที่มุ่งเป้าไปยังตัว Suszek เอง แม้แต่ครอบครัวของเจ้าตัวก็ไม่สามารถยืนยันได้ว่าเขายังมีชีวิตอยู่หรือไม่ กระเป๋าสตางค์ที่ไม่มีใครเคลื่อนย้ายได้จริงจึงแทบไม่ต่างอะไรจากกระเป๋าที่ว่างเปล่าเมื่อมองในทางปฏิบัติ

นักวิเคราะห์อิสระจาก Recoveris ได้ติดตามการโอนเงินจำนวน 511 รายการที่ย้ายเหรียญจากกระเป๋า zondacrypto ไปยังกระเป๋าฝากของ Kraken แค่แหล่งเดียว โดยรวมยอดการโอนเหล่านี้คิดเป็นมูลค่ามากกว่า 21 ล้าน USD ระหว่างเดือนธันวาคม 2025 ถึงเมษายน 2026

Kral ได้ปฏิเสธข้อมูลเหล่านี้พร้อมขู่จะดำเนินคดีทางกฎหมาย ความเงียบเกี่ยวกับการโอนเงินกลับยิ่งทำให้ระดับความเชื่อมั่นของลูกค้าลดน้อยลง

วิกฤตการเมืองระดับชาติ

เรื่องราวนี้กลายเป็นข่าวใหญ่ที่สื่อระดับชาติของโปแลนด์นำเสนออย่างต่อเนื่องในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา สถานีโทรทัศน์ วิทยุ และหนังสือพิมพ์ชั้นนำต่างแข่งกันรายงานความคืบหน้าแต่ละประเด็น

นายกรัฐมนตรี Donald Tusk ได้เพิ่มแรงกดดันขึ้นอีกเมื่อวันที่ 18 เมษายน โดยเขาแจ้งกับรัฐสภาว่า zondacrypto ให้การสนับสนุนทางการเงินกับนักการเมืองที่โหวตคัดค้านกฎระเบียบตลาดคริปโต นอกจากนี้ Tusk ยังกล่าวหาว่าแพลตฟอร์มนี้มีความเชื่อมโยงกับรัสเซียด้วย

พรรคการเมืองขนาดใหญ่ในรัฐสภาโปแลนด์ต่างใช้ zondacrypto ในการโจมตีหรือตั้งรับให้กับนักการเมืองของตนเอง แพลตฟอร์มนี้จึงกลายเป็นอาวุธทางการเมืองของทุกฝ่ายในสภา

หน่วยงานกำกับเข้าจัดการ

สำนักงานอัยการแห่งชาติโปแลนด์ได้เปิดการสอบสวนอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 8 เมษายน สำนักงานการแข่งขันและคุ้มครองผู้บริโภคยืนยันว่าทุกฝ่ายต่างเริ่มรวบรวมเรื่องร้องเรียนตั้งแต่ปี 2022

นอกจากนี้สำนักงานฯ ได้เริ่มตรวจสอบบริษัทแม่ของ zondacrypto ตั้งแต่เดือนมกราคม 2025 และตอนนี้หน่วยงานความมั่นคงภายในของโปแลนด์กำลังพิจารณาแพลตฟอร์มนี้อย่างจริงจัง

นักวิเคราะห์เปรียบเทียบสถานการณ์นี้กับ Cinkciarz.pl ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มแลกเปลี่ยนสกุลเงินของโปแลนด์ที่ล่มสลายในปี 2024 จากดีเลย์ทางเทคนิคชั่วคราวนำไปสู่การเพิกถอนใบอนุญาตและการสูญเสียหนักของลูกค้า

สถานการณ์ถัดไปจะเป็นอย่างไร

วิกฤตถอนเงิน zondacrypto ดำเนินรอยตามตลาดคริปโตที่เกิดขึ้นในเหตุการณ์ล่มสลายของ FTX ด้วยการแช่แข็งเงิน คำชี้แจงที่คลุมเครือ ซีอีโอออกมาปกป้องความมั่นคงทางการเงิน และข้อมูลออนเชนที่บอกเล่าเรื่องราวอีกแบบ

ลูกค้ามากกว่าหนึ่งล้านรายและท่าทีในวงกว้างของโปแลนด์ต่อกฎ MiCA ขึ้นอยู่กับว่าสิ่งที่หน่วยงานกำกับจะค้นพบในลำดับถัดไป สัปดาห์ข้างหน้าจะเป็นบททดสอบว่าสามารถคลี่คลายปัญหาเกี่ยวกับกระเป๋าเงิน ผู้ก่อตั้ง และผลกระทบทางการเมืองได้หรือไม่ ความอดทนของลูกค้าอาจหมดลงก่อน ส่วนชายผู้ถือกุญแจยังคงหายตัวอยู่