กระแสหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ของจีนเพิ่งสร้างปรากฏการณ์การแย่งจองหุ้น IPO ที่ไม่สมดุลที่สุดครั้งหนึ่งในความทรงจำล่าสุด
Unitree Robotics ซึ่งเป็นผู้ผลิตหุ่นยนต์ที่มีสำนักงานอยู่ที่หางโจวและมีชื่อเสียงในด้านหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ที่เต้นรำและเล่นศิลปะการต่อสู้ กำหนดราคาเสนอขายหุ้นในตลาดเซี่ยงไฮ้ที่ 150.8 หยวน (22.35 USD) ต่อหุ้น นักลงทุนรายย่อยจึงต่างยื่นใบสมัครที่ถูกต้องเพื่อจองหุ้นรวมทั้งสิ้น 53.64 พันล้านหุ้น แต่มีการจัดสรรหุ้นออนไลน์เพียง 9.707 ล้านหุ้นเท่านั้น ส่งผลให้อัตราผู้ได้รับจัดสรรสุดท้ายอยู่ที่เพียง 0.0181%
กล่าวคือโดยเฉลี่ย ผู้สมัคร 5,525 คนจะมีแค่หนึ่งคนที่ได้รับการจัดสรรหุ้น
“Embodied AI” คืออะไรในความหมายที่แท้จริง
Unitree และคู่แข่งอยู่ในกลุ่มที่เจ้าหน้าที่รัฐและนักลงทุนจีนขนานนามว่า “Embodied AI” หรือปัญญาประดิษฐ์ที่มีร่างกายจริง สามารถรับรู้และเคลื่อนที่ในโลกจริง ต่างจากซอฟต์แวร์ที่จำกัดอยู่แค่แชทบอทหรือศูนย์ข้อมูล
เพราะว่ามันคือสะพานเชื่อมระหว่างโมเดลภาษาขนาดใหญ่กับเครื่องจักรที่สามารถเดินไลน์ผลิตหรือยกกล่องได้ ปักกิ่งจึงยกระดับกลุ่มนี้ให้เป็นวาระแห่งชาติ และเงินทุนก็หลั่งไหลตามมา
เงินลงทุนในอุตสาหกรรมสูงถึง 47.09 พันล้านหยวน (6.95 พันล้าน USD) ในไตรมาสที่สองเพียงไตรมาสเดียว ซึ่งมากกว่าสองเท่าของไตรมาสก่อนหน้า และมากกว่าปีที่แล้วถึงหกเท่า ตามข้อมูล จากผู้ติดตามอุตสาหกรรม Xiniu
Unitree ไม่ใช่ผู้นำตลาดอีกต่อไปแล้ว
จุดพลิกผันคือบริษัทที่สร้างความ คึกคักใน IPO กลับไม่ใช่ผู้นำตลาดที่มันพยายามเข้ามาใช้ประโยชน์ AgiBot จากเซี่ยงไฮ้ได้ส่งหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ประมาณ 8,400 ตัวในครึ่งปีแรกของ 2026 ซึ่งคิดเป็นส่วนแบ่งตลาดโลก 44% อ้างอิงจากบริษัทวิจัย Smart Analytics Global
Unitree ทำยอดส่งมอบอยู่ที่ประมาณ 5,900 หน่วย คิดเป็น 31% ลดลงมาอยู่อันดับสองทั้งที่ยอดส่งมอบเติบโต 170% เมื่อเทียบรายปี ทาง AgiBot เติบโตด้วยการขยายไปยังหุ่นยนต์สองขาเต็มตัว หุ่นยนต์ขนาดกะทัดรัด และแบบล้อเคลื่อนที่ แต่ Unitree ยังขายได้มากกับ G1 ซึ่งเน้นตลาดด้านการศึกษาและวิจัย
ถึง AgiBot ยังไม่เปิดเผยตัวเลขการเงิน แต่ Unitree ได้ รายงานรายได้ 1.7 พันล้านหยวน และกำไรสุทธิปรับปรุงแล้วราว 591 ล้านหยวนในปีที่แล้ว ซึ่งนับเป็นกำไรที่หาได้ยากในกลุ่มอุตสาหกรรมนี้ที่ยังพึ่งพาเงินร่วมลงทุนเป็นหลัก
สหรัฐอเมริกากำลังจับตาดูอยู่เบื้องหลัง
แต่ละบริษัทไม่ได้แข่งขันเพียงลำพัง X Square Robot, Galbot และ EngineAI ต่างก็ได้ ยื่นคำขอแบบลับๆ เพื่อเข้าจดทะเบียนในฮ่องกง ซึ่งพวกเขาได้เข้าร่วมคิวเดียวกับ AgiBot สะท้อนให้เห็นถึงภาคอุตสาหกรรมที่ตอนนี้มีบริษัทหุ่นยนต์มนุษย์ในจีนมากกว่า 100 แห่งแล้ว
และผู้ผลิตจากจีนจัดส่งหุ่นยนต์มนุษย์มากกว่า 97% ของจำนวนทั้งหมดทั่วโลกในช่วงครึ่งปีแรก ขณะที่วอชิงตันได้ตอบสนองด้วยการออกข้อจำกัดการนำเข้า เพื่อชะลอการนำเข้าหุ่นยนต์มนุษย์ราคาถูกจากจีนเข้าสู่ผู้ซื้อในสหรัฐอเมริกา ซึ่งท่าทีเช่นนี้สะท้อนรูปแบบที่พบในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีส่วนอื่นๆ
เมื่อต้นเดือนนี้ ข้อควบคุมการส่งออกชิปของสหรัฐฯ ที่มีเป้าหมายเพื่อชะลออุตสาหกรรม AI ของปักกิ่ง กลับส่งผลให้บริษัทผลิตชิปหน่วยความจำในประเทศอย่าง CXMT มีราคาหุ้นในตลาดเซี่ยงไฮ้พุ่งขึ้นกว่า 466% ในวันเปิดตลาด
อย่างไรก็ตาม คำถามสำคัญกว่าของนักลงทุนก็คือ ปริมาณการจัดส่งนั้นได้เปลี่ยนเป็นหุ่นยนต์ที่ใช้งานจริงและถูกนำไปใช้งานแล้วหรือเป็นเพียงสินค้าสำหรับสาธิตเท่านั้น
Unitree มี รายงานผลกำไรผ่านการตรวจสอบเพื่อแสดงให้เห็นถึงขนาดธุรกิจ ในขณะที่ AgiBot ซึ่งเป็นผู้นำตลาดโดยนับจากปริมาณการจัดส่ง กลับยังไม่ได้เปิดเผยข้อมูลใดๆ รวมถึงช่องว่างด้านความโปร่งใสนั้น น่าจะสำคัญกว่าการเป็นบริษัทแรกที่ยื่น IPO ต่อการตัดสินใจของผู้ที่กำลังจะลงทุนในสมรภูมิหุ่นยนต์มนุษย์ที่แน่นขนัดในจีนนี้
